Katı Atık Yönetiminde Karşılaşılan Sorunlar
Bu konu Kerem tarafından eklenmiştir. Kategori: Atıksu Arıtma
Katı atık yönetiminde karşılaşılan en önemli sorunlar aşağıda özetlenmiştir:
•Katı atık kompozisyonu ve miktarına ilişkin verilerin eksik ve hatalı oluşu,
•Kurumlar arasında sorumlulukların açıkça tanımlanmamış olması,
•Ulusal düzeyde katı atık yönetimine öncelik verilmemesi ve bu konuda oluşturulmuş bir politikanın bulunmaması,
•Mevcut yasa ve yönetmeliklere uyulmaması,
•Her konuda denetim eksikliği,
•Ulusal teknik performans ve teknoloji uygulama standartlarının olmaması,
•Özel sektörün katılımını ve rekabetini önleyen yasaların bulunması,
•Yetersiz eğitim ve bilgilendirme nedeniyle kamuoyu katılımının sağlanamaması,
•Çöp toplama ve bertaraf sorumluluklarının farklı belediyelere verilmesi,
•Çöplerin kaynağında ayrı olarak toplanmaması,
•Geri kazanım programlarının yetersizliği, olanların da bilgilendirme yetersizliğinden nedeniyle tam kapasite çalışmaması,
•Katı atığın mülkiyetinin kime ait olduğunun saptanamaması (bertaraftan sorumlu büyük şehir belediyesi ile toplamak ve taşımaktan sorumlu ilçe belediyeleri arasında mülkiyet sorunu doğmaktadır),
•ÇED Yönetmeliği’nin katı atık yönetimine tam olarak uygulanamaması,
•Belediyelerde katı atıklarla ilgili ekipman eksikliği,
•Belediyelerde, teknik konulara vakıf personel eksikliği,
•Küçük büyük tüm belediyelerin katı atık yönetimi konusunda bireysel arayışlara yönelmeleri,
•Belediyelerde katı atık yönetimine ilişkin ayrı bir muhasebe sisteminin oluşturulmamış olması,
•“Vahşi depolama” şeklinde işletilen mevcut çöp döküm sahalarının ciddi çevre problemlerine neden olmasıdır.

Bu çerçevede öngörülen çözüm önerileri:
•Gerek ulusal gerekse bölgesel bazda katı atık envanterinin oluşturulması ve geleceğe yönelik projeksiyonunun çıkartılması,
•Envanter sonuçlarına göre bertaraf yöntemlerinin tesbitinin yapılması,
•İlgili yasa ve yönetmeliklerin başta ülke şartları olmak üzere, AB normları da dikkate alınarak, yeniden gözden geçirilmesinin sağlanması; mevzuat, yetki ve sorumluluk karmaşasının giderilmesi,
•Katı atık yönetimini düzenleyen yasa ve yönetmeliklere uyulması için denetimin arttırılmasının temini,
•Yasa ve yönetmeliklere uymayanlar için etkin bir ceza sisteminin getirilmesi,
•“Ulusal Katı Atık Politikası ve Yönetim Planı”nın oluşturulması,
•Katı atık yönetimi konusunda standartlaşmaya gidilmesinin sağlanması (çöp toplama ve biriktirme kapları, taşıma araçları, kantarlar, bertaraf tesislerinde kullanılacak ekipman gibi),
•Katı atık yönetiminin en temel unsurlarından birisi olan az atık üretimi için gerek evsel gerekse endüstriyel bazda bilinçlendirmenin sağlanması,
•Atıkların azaltılmasını temin etmek için öncelikle yönetmelik ve politikalar aracılığı ile doğal kaynakların fiyatlandırılması ve yenilenemeyen kaynakların korunmasının sağlanması,
•Geri kazanımın teşvik edilmesi ve atıkların kaynakta ayrı toplanması için pilot projelerin uygulanmaya konulması,
•Tüketim alışkanlıklarının değiştirilmesi için gerekli önlemlerin alınmaya başlanması (naylon torbalar yerine kesekağıdı veya geri dönüşümlü torba kullanılması, plastikmetal ambalaj yerine cam malzemelerin kullanılması gibi),
•Endüstrilerin ürettikleri atıkları geri kazanmaları için teşvik edilmesi (vergi kolaylıkları gibi),
•Yönetmelikte gerekli değişikliklerin yapılarak, kota mecburiyeti kaldırılarak depozito uygulamasının getirilmesi,
•Öncelikle Belediye Birliklerinin özendirilerek yöresel/bölgesel bertaraf sahalarının teşvik edilmesi, daha sonra ise zorunlu hale getirilmesi,
•Bertaraf sahalarının yerinin imar planlarında gösterilmesinin sağlanması,
•Yöresel sahaların oluşturulmasında Yap-İşlet ya da Yap-İşlet-Devret modeline uygun yatırımların teşvik edilmesi,
•Bu sistemin uygulanabilmesi için gerekli hukuki değişikliklerin yapılması,
•Katı atık yönetimi konusunda gerek halkın bilinçlendirilmesi gerekse yürütülecek diğer çalışmalarda gönüllü kuruluşlar ve sivil toplum örgütlerinin desteğinin alınması,
•Devlet – Üretici – Tüketici – Belediye – Gönüllü Kuruluş – Halk birlikteliğinin oluşturulması,
•Medyada, bünyesinde katı atıkları da barındıran çevre sorunlarına yönelik programların yapılmasına ağırlık verilmesi,
•Katı atık yönetimine özel sektörün girmesinin temini için mevcut yasalarda gerekli düzenlemelerin yapılması (atık toplama ve bertaraf işlemleri “Hizmet” kapsamından çıkartılarak, ihale sürelerinin uzatılmasının sağlanması),
•Halen toplanan Çevre Temizlik Vergisi’nin zaman içinde kaldırılarak, üretilen atık bedeline göre para alınmasına yönelik bir sistemin oturtulması ve bedelin belirlenmesinin belediyelere bırakılması,
•Katı atıkların uzaklaştırılmasının tüm masraflarının, atık üreticilerinden alınması ve bunun için Çevre Kanunu’na ek bir madde konulması,
•Belediyelerde katı atık yönetimine ilişkin ayrı muhasebe sisteminin oluşturulması,
•Katı atık yönetimi konusunda belediye personelinin eğitilmesi ve katı atıklara yönelik bir el kitapçığının basılması,
•Çevre yatırımları için (düzenli depolama sahalarının inşası ve işletilmesi, mevcut çöp sahalarının rehabilitasyonu, toplama ve taşıma hizmetlerinin iyileştirilmesi, geri kazanım tesislerinin kurulması) yer tahsisi, ucuz elektrik kullanımı, uygun koşullarda kredi sağlanması ve yatırım indirimi gibi teşviklerden faydalanılmasıdır.